NAMNA YA KUFANYA UCHAGUZI

Ev. Mujaya Mujaya

Ev. Mujaya Mujaya

Na. Ndg. Mujaya Mujaya

Simu: +255715678122 na +255768678122

Barua pepe:   ev.mujaya@gmail.com

Downloadable Version:Namna Ya Kufanya Uchaguzi

Njozi, kuweka vipaumbele vya maisha na njia bora za kufanya uchaguzi ni mambo muhimu sana kujifunza katika maisha yetu. Mambo haya matatu yanatufanya tuwe jinsi tulivyo sasa na jinsi tutakavyokuwa siku za usoni. Kupata au kukosa ufalme wa mbinguni hutegemea sana Njozi, Vipaumbele na Chaguzi tunazozifanya.

Katika maisha tunalazimika kufanya uchaguzi kila siku na kila wakati. Tunachagua tule nini, tuvae nini, tukae wapi, tujenge nyumba gani na wapi, tununue gari au tujenge nyumba? Hivyo jinsi tulivyo ni jumla ya chaguzi tunazozifanya kila siku na tunazoendelea kuzifanya. Na endapo tutachagua kutochagua tutakua tumechagua kutochagua.

Uchaguzi mwema huwa na matokeo mema wakati uchaguzi mbaya huwa na matokeo mbaya pia. Pia chaguzi njema hujenga mwisho mwema na kwa upande mwingine chaguzi mbaya hujenga mwisho mbaya. Lakini hata uchaguzi wetu ungeleta matokeo mabaya na ya kuumiza kuasi gani, wengi tunapofanya uchaguzi tunakuwa na matarajio mema kwa kiasi fulani. Tunakuwa kwa ujinga, kutojali au kupuuzia tunapumbazwa na mazingira yanayotuzunguka na kupelekea ufanywaji wa maamuzi/chaguzi mbaya. Kwa mfano Lutu alipewa uhuru na Ibrahimu kuchagua eneo la milki aitakayo akachagua eneo aliloliona linapendeza kwa macho yake kama bustani ya Mungu, lakini mwisho wa uchaguzi wake ulikuwa kukosa kila kitu. Mwanzo 13:8-13

“Abramu akamwambia Lutu, Basi, usiwepo ugomvi, nakusihi, kati ya mimi na wewe, wala kati ya wachungaji wangu na wachungaji wako; maana sisi tu ndugu. Je! Nchi hii yote haiko mbele yako? Basi ujitenge nami, nakusihi; ukienda upande wa kushoto, nitakwenda upande wa kuume; ukienda upande wa kuume, nitakwenda upande wa kushoto. Lutu akainua macho yake, akaliona Bonde lote la Yordani, ya kwamba lote pia lina maji, kabla Bwana hajaharibu Sodoma na Gomora, lilikuwa kama bustani ya Bwana, kama nchi ya Misri hapo unapokwenda Soari. Basi Lutu akajichagulia Bonde lote la Yordani; Lutu akasafiri kwenda upande wa mashariki; wakatengana wao kwa wao. Abramu akakaa katika nchi ya Kanaani, na Lutu akakaa katika miji ya lile Bonde; akajongeza hema yake mpaka Sodoma. Lakini watu wa Sodoma walikuwa wabaya, wenye kufanya dhambi nyingi sana juu ya Bwana.”

Kuna changamoto kubwa zinazotupata sasa ambazo zinatokana na chaguzi zetu tulizozifanya kipindi fulani kilichopita. Changamoto ambazo zingezuilika au zisingekuwepo kama tungefanya chaguzi sahihi. Pia kuna mafanikio tuliyonayo leo ambayo yanatokana na chaguzi ambazo tumezifanya siku zilizopita, mafanikio ambayo tusingekuwa tumeyapata kama tusingechagua vema.

Hatari kubwa tuliyonayo kama vijana ni kufanya uchaguzi mbaya maana kila mara tufanyapo uchaguzi mvuto wetu upo katika upande mbaya na hivyo vijana wengi wanajikuta katika matokeo mabaya bila kujua kwa chaguzi mbaya walizozifanya katika maisha yao siku zilizopita. Katika mambo ambayo Mungu ametuachia uhuru sisi kama viumbe wake ni uchauchaguziguzi. Tunaweza kuchagua kumpendeza au kumhuzunisha. Mbele yetu Mungu ameweka uzima na mauti, Baraka na laana lakini kazi ya kuchagua ameiacha katika mikono yetu. Kumbukumbu la Torati 30:19

“Nazishuhudiza mbingu na nchi juu yenu hivi leo, kuwa nimekuwekea mbele yako uzima na mauti, baraka na laana; basi chagua uzima, ili uwe hai, wewe na uzao wako;”

Katika aya hii tunapata ukweli mwingine kwamba, tunafanya uchaguzi baada ya kubarikiwa na Mungu. Tunafanyia uchaguzi zawadi na baraka za Mungu maishani mwetu. Baada ya kubarikiwa, ndipo tunachagua mwenendo au mwelekeo wa maisha yetu. Yoshua 24:15

“Nanyi kama mkiona ni vibaya kumtumikia Bwana, chagueni hivi leo mtakayemtumikia; kwamba ni miungu ile ambayo baba zenu waliitumikia ng’ambo ya Mto, au kwamba ni miungu ya wale Waamori ambao mnakaa katika nchi yao; lakini mimi na nyumba yangu tutamtumikia Bwana”

Kuna baadhi ya chaguzi ambazo tunaweza kurekebisha matokeo yake lakini kuna chaguzi nyingine ambazo hatuwezi kurekebisha matokeo yake yawe mema au mabaya. Kwamfano uchaguzi wa mwenzi wa maisha katu hatuwezi kubadilisha uchaguzi wetu tunapokuwa tumekwisha kuufanya na kuingia katika ndoa. Katika chaguzi ambazo hatuwezi kutawala au kubadilisha matokeo yake ni vema sana kumuomba Mungu sana kabla ya kufanya uchaguzi. Kwa mfano Danieli aliomba mara tatu kwa siku alipochagua kumwabudu Mungu wa mbinguni badala ya Mfalme Dario. Danieli 6:10

“Hata Danieli, alipojua ya kuwa yale maandiko yamekwisha kutiwa sahihi, akaingia nyumbani mwake, (na madirisha katika chumba chake yalikuwa yamefunguliwa kukabili Yerusalemu;) akapiga magoti mara tatu kila siku, akasali, akashukuru mbele za Mungu wake, kama alivyokuwa akifanya tokea hapo.”

GHARAMA YA UCHAGUZI

Kila uchaguzi unaofanyika una gharama yake. Gharama hii ni fursa unazoamua kuzipoteza kwa kufanya au kutofanya uchaguzi wako. Gharama ya uchaguzi haikwepeki kwakuwa tuna njia chache sana za kutimiza mamilioni ya mahitaji yetu. Kwa mfano:-

  1. Umepata TZS 10,000,000/= na unahitaji kufanya uchaguzi au kutofanya uchaguzi wa mambo yafuatayo kuitumia au kuiweka benki tu. Ikiwa utaitumia unaweza kwa fedha hiyo kufanya mambo yafuatayo kama kununua kiwanja au shamba, kununua gari, kufungua biashara mpya, kuanzisha kilimo au ufugaji, kulipa ada yako ya masomo, kutoa huduma kwa jamii, kusaidia ujenzi wa kanisa. Sasa ikiwa utatumia pesa kununua kiwanja inamaanisha kwamba umepata gharama/hasara ya mambo mengine yote ambayo haujayachagua yani kwa uchaguzi wako wa kiwanja umekubali kukosa gari, biashara mpya, kilimo au ufugaji, ada ya masomo, huduma yako kwa jamii au Yesu.
  1. Umefikia wakati wa kuona au kuolewa na una wasichana/wanawake zaidi ya 100,000 nchi nzima lakini unatakiwa umchague mmoja tu. Kumchagua mmoja ambaye mchafu, hajui kupika, mpuuziaji wa mambo ya kiroho, amayeharibu mali ya familia na kanisa, mgomvi, asiyeheshimu watu wa nyumbani kwake, mbishi n.k humaanisha umekubali kuingia gharama/hasara ya kumpoteza mke ambaye ni msafi, anayejua kupika, anayemheshimu Mungu, mtunzaji wa mali ya Mungu na familia, mpole, mwenye heshima, mpatanishi, mcheshi n.k na kwa mume kadhalika.
  1. Unahisi kiu na unahitaji kutosheleza kiu yako. Katika jambo hili unaweza ukachagua mambo mengi sana, kwa mfano maji safi na salama au maji yasiyochemshwa, maji yaliyosindikwa au maji ambayo hajayasindikwa, je, kwa sharubati au soda, je soda ya aina gani? Coka, Fanta, Tangawizi, Sprite n.k? je, maziwa au bia? Na uchaguzi wa njia moja humaanisha umepoteza njia nyingine zote na manufaa yake kwa kutimiza kiu yako.

Wakati mwingine hatuwezi kuchagua maana tunajikuta tu katika matokeo tuliyochaguliwa. Hakuna hata mmoja wetu aliyechagua wazazi au familia ambayo angezaliwa, rangi ya ngozi yake, urefu au ufupi n.k

JINSI YA KUFANYA UCHAGUZI SAHIHI

Uchaguzi tunaoufanya unategemea sana uzoefu wetu wa maisha, muda, njia za kutatua mahitaji yetu na mazingira yanayotuzunguka. Uchaguzi sahihi ni ule wenye matokeo mazuri na gharama/hasara ndogo kwa kuchagua au kutochagua. Njia za kufanya uchaguzi hutofautiana baina ya mtu na mtu kwa sababu ya uzoefu tofauti, njia/fursa za kutatimiza mahitaji, muda na mazingira yanayozunguka.

Hapa ni baadhi ya kanuni au njia za jumla ambazo unatakiwa kuzitumia sehemu yoyote unapokuwa katika kufanya uchaguzi wowote ule. Njia hizo ni kama zifuatazo:-

  1. Mwombe Mungu.

Katika kuomba tunamwambia Mungu mahitaji yetu wazi wazi ili atuongoze katika uchaguzi mwema. Kuna chaguzi njema ambazo twaweza kufanya ikiwa tutaomba ambazo hatuwezi kuzipata ikiwa hatutaomba. Mfano: Daudi alimuuliza Mungu kwa maombi kila wakati kabla ya kufanya uamuzi au uchaguzi, 1 Nyakati 14:9-11

“Basi hao Wafilisti walikuwa wamekuja na kuteka nyara katika bonde la Warefai. Daudi akamwuliza Mungu, kusema, Je! Nipande juu ya Wafilisti! Utawatia mikononi mwangu? Naye Bwana akamwambia, Panda; kwa kuwa nitawatia mikononi mwako. Basi wakapanda mpaka Baal-perasimu, Daudi naye akawapiga huko; Daudi akasema, Bwana amewafurikia adui zangu kwa mkono wangu, kama mafuriko ya maji. Basi wakapaita mahali pale jina lake Baal-perasimu.”

Maombi yanaonesha kwamba tunamtumaini Mungu kama mwezeshaji na mpaji wa mahitaji yetu pia ndiye kiongozi pekee kuelekea uchaguzi sahihi. Mithali 3:5IMG_20141213_153615

“Mtumaini Bwana kwa moyo wako wote, Wala usizitegemee akili zako mwenyewe; Katika njia zako zote mkiri yeye, Naye atayanyosha mapito yako. Usiwe mwenye hekima machoni pako; Mche Bwana, ukajiepushe na uovu.”

Katika swala la uchaguzi wa mwenzi wa maisha, neno la Mungu linasema:-

kama wanaume na wanawake wana mazoea ya kuomba mara mbili kwa siku kabla hawajafikia kuoa au kuolewa, basi wangepaswa kuomba mara nne kwa siku wakati hatua kama hiyo inatarajiwa kuchukuliwaAH 71

Wakati mwingine tunapoomba tunajiinua na kutaka mapenzi yetu yatimizwe na Mungu kama tutakavyo sisi na hivyo kumshusha Mungu kuwa kama si kitu. Hii ndiyo sababu ambayo tunashindwa kuchagua vizuri kwa sababu ya ubinafsi wetu katika maombi. Yakobo 4:3

“Hata mwaomba, wala hampati kwa sababu mwaomba vibaya, ili mvitumie kwa tamaa zenu.”

Kinyume cha kuomba vibaya kwa ubinafsi na kumshurutisha Mungu afuate mwenendo wa tama zetu, neno la Mungu linatushauri kwamba sala na mtazamo wetu wakati wa maombi uwe kama ifuatavyo:-

“Sala yako na iwe hii, ‘Nitwae, Ee Bwana, niwe wako kamili…’ Mkabidhi yeye mipango yako yote, itekelezwe au kuachwa kama maongozi ya Mungu yatakavyokuonesha.” SC 70

Mtazamo wako uwe ni huu Yeremia 42:6,

“Likiwa jema au likiwa baya, sisi tutaitii sauti ya Bwana Mungu wetu,… ipate kuwa faida yetu tunapotii sauti ya Bwana, Mungu wetu.”

  1. Soma maandiko matakatifu

Katika kusoma maandiko matakatifu (Biblia na roho ya unabii) tunaweza tukajua mapenzi ya Mungu katika maisha yetu kwamba Mungu anataka tufanye nini. Katika kusoma maandiko tutaona jinsi watu wacha Mungu walivyofanya chaguzi zao au walishughulikiaje changamoto zao na hivyo kutupatia msingi wa kufanya chaguzi zetu.

Katika maandiko tutaona jinsi ambavyo Mungu ametoa ahadi mbalimbali ambazo kwa kuzidai kwa maombi na imani Mungu atatupatia.

Visa vya mashujaa katika maandiko vitatutia moyo nasi tuenende katika chaguzi au njia zao ili tufikie miisho mizuri kama wao wakati visa vya watu waliofanya chaguzi mbaya vitatukemea tusifuate njia zao maana tutaangamia.

  1. Weka vipaumbele

Kwa sababu kuna njia chache sana za kutimiza mahitaji yetu mengi sana hivyo tunatakiwa kuweka vipaumbele vya maisha kwamba nini kianze na tumalizie wapi. Lile jambo la kwanza linafaa kuwa linalotimiza mahitaji mengi sasa na baadaye kwa gharama ndogo sana ya kuchagua au kutochagua.

Tatizo lipo katika kuweka vipaumbele, yani jambo la mwisho linakuwa la kwanza na jambo la kwanza linakuwa la mwisho. Katika vipaumbele kuna mambo ambayo yanategemeana kwa mfano ili kijana aanzishe familia yake kuna baadhi ya maandalizi anayotakiwa kuyafanya hivyo basi kama kipaumbele chake kitakuwa kuanzisha mji basi kabla ya kuoa atatakiwa kutimiza maandalizi yote.

Katika vipaumbele vyetu vyote Mungu. Mapenzi na ufalme wake ndiyo yapasa kuwa kipaumbele cha kwanza. Maana yake ni kwamba kabla haujaweka kipaumbele cha kwanza juhoji kwamba je, Mungu amekubali niendelee katika njia hii? Jambo ambalo Mungu ameliruhusu kutendeka litafanyika kwa ufanisi na utoshelevu mkubwa. Mathayo 6:31-33

“Msisumbuke, basi, mkisema, Tule nini? Au Tunywe nini? Au Tuvae nini? Kwa maana hayo yote Mataifa huyatafuta; kwa sababu Baba yenu wa mbinguni anajua ya kuwa mnahitaji hayo yote. Bali utafuteni kwanza ufalme wake, na haki yake; na hayo yote mtazidishiwa.”

Katika mahitaji yako yote kunabaadhi ya mahitaji ambayo kwa kuyapata hayo utakuwa umetimiza sehemu kubwa ya mahitaji mengine. Katika kuweka vipaumbele, anza na mahitaji haya ambayo kwa kuyatimiza utakuwa umefanya sehemu kubwa ya mahitaji yako kwa gharama ndogo ya uchaguzi.

  1. Fanya uchambuzi wa kina na kuhesabu gharama

Kabla ya kufanya uchaguzi lazima ufanye uchambuzi wa kina wa vipaumbele vyako ili kuhesabu gharama au hasara zinazoweka kutokana na uchaguzi wako. Katika kufanya uchambuzi wako jihoji je, kwa kufanya hivi nitapata nini? Je, kwa kufanya hivi nitakosa nini? Je, kwa kutofanya hivi nitapata nini? Je, kwa kutofanya hivi nitakosa nini? Baada ya uchambuzi huo chagua njia ambayo itakuwa na sababu njema nyingi za kufanya kuliko kutofanya lakini kwa hasara/gharama ndogo za uchaguzi au mambo utakayoyakosa kwa kufanya uchaguzi.

  1. Waone watu wazoefu wacha Mungu

Inafaa sana wakati wa mtanziko kuhusu uchaguzi wa kufanya, kupata ushauri kwa watu wenye uzoefu. Watu hao wanapaswa kuwa wacha Mungu maana kutoka kwao unaweza kupata mwongozo wa mapenzi ya Mungu kutokea katika uzoefu wao wa imani.

Mithali 11:14 “Pasipo mashauri taifa huanguka; Bali kwa wingi wa washauri huja wokovu.”

Mithali 15:22 “Pasipo mashauri makusudi hubatilika; Bali kwa wingi wa washauri huthibithika.”

Hatari kubwa inayotukabili vijana ni kujiona ya kwamba tunahekima kubwa kiasi cha kutosha kuwa washauri wetu wenyewe. Neno la Mungu linatwambia kwamba:-

“Lakini wengi miongoni mwa vijana wamechagua kuwa washauri na viongozi wao wenyewe, na mambo yao wameyachukua mikononi mwao wenyewe” MYP 444

“Kama wewe umebarikiwa kuwa na wazazi wacha Mungu, basi omba ushauri wao. Weka wazi mbele yao matumaini na mipango yako, jifunze mafunzo yako kutokana nan a kile walichojifunza katika maisha yao, nawe utasalimika usipate maumivu mengi ya kichwa. Juu ya hayo yote, mfanye Kristo kuwa mshauri wako, Jifunze neno lake kwa maombi.” MH SAM_1035359

  1. Kiasi

Kiasi ni kutotenda kabisa mambo maovu na kutenda kwa busara/hekima mambo mema. Shetani anazunguka zunguka ili kutupotosha tumchague yeye au tuchague vibaya ili tupate maafa lakini Mungu anasema kwamba ili kumpinga twapaswa kuwa watu wa kukesha katika sala, imani na KIASI.

1 Petro 5:8 Mwe na kiasi na kukesha; kwa kuwa mshitaki wenu Ibilisi, kama simba angurumaye, huzunguka-zunguka, akitafuta mtu ammeze.

1 Wathesalonike 5:6 Basi tusilale usingizi kama wengine, bali tukeshe, na kuwa na kiasi.

1 Petro 1:13 Kwa hiyo vifungeni viuno vya nia zenu, na kuwa na kiasi; mkiitumainia kwa utimilifu ile neema mtakayoletewa katika ufunuo wake Yesu Kristo.

2 Timotheo 4:5 Bali wewe, uwe na kiasi katika mambo yote, vumilia mabaya, fanya kazi ya mhubiri wa Injili, timiliza huduma yako.

1 Wathesalonike 5:6 Basi tusilale usingizi kama wengine, bali tukeshe, na kuwa na kiasi.

1 Wathesalonike 5:8 Lakini sisi tulio wa mchana, tuwe na kiasi, hali tukijivika kifuani imani na upendo, na chapeo yetu iwe tumaini la wokovu.

Vifupisho:

AH_Adventist Home

MYP_Messages to Young People

SC_Steps to Christ

Wasiliana nasi kwa maswali, maoni na ushauri.

Advertisements

One comment on “NAMNA YA KUFANYA UCHAGUZI

  1. nimebarikiwa sana na ushauri wenu wa kufanya machaguzi ktk maisha

    ufugaji wa kuku wa kienyeji kama mradi……….. mmenifungua xana

    mungu awabariki ninyi na awape upeo zidi….. AMAEN

    Like

ShareHope Ministry is the independent ministry which aims to proclaim the three angels message of Revelation 14 in the theme of Seventhday Adventist Church. The programs are designed include all people without regarding social, political, econimical and geographical boundaries.

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s